Wat is theïstisch satanisme?

Theïstisch satanisme — ook wel 'traditioneel satanisme' of 'spiritueel satanisme' genoemd — omvat alle tradities waarbij Satan, Lucifer of verwante entiteiten worden vereerd als werkelijke, levende spirituele wezens. Dit onderscheidt het fundamenteel van het atheïstische satanisme van LaVey, waar Satan uitsluitend als symbool fungeert.

Theïstisch satanisme is geen uniforme beweging. Het omvat een breed spectrum: van individuele beoefenaars die een persoonlijke relatie met Satan onderhouden, tot georganiseerde tempels met uitgewerkte rituelen en hiërarchieën. Wat hen verbindt, is het geloof dat Satan een werkelijke metafysische kracht is waarmee direct contact mogelijk is.

Historische wortels

De historische wortels van theïstisch satanisme zijn moeilijk te traceren, omdat veel van wat in de middeleeuwen als 'duivelaanbidding' werd bestempeld, in werkelijkheid projecties waren van de christelijke kerk op ketters, heksen en andersdenkenden. Echte, bewuste verering van Satan als godheid is een relatief modern fenomeen, hoewel er aanwijzingen zijn dat sommige gnostische sekten in de vroege middeleeuwen de slang uit Genesis als positief symbool beschouwden.

Overtuigingen en praktijk

Theïstische satanisten geloven doorgaans in een of meer van de volgende proposities:

  • Satan is een werkelijke spirituele entiteit — geen metafoor, geen archetype.
  • Satan is een weldoener die de mensheid kennis en vrijheid bracht.
  • Direct contact met Satan is mogelijk via rituelen, meditatie en magie.
  • De christelijke god (Jahweh) is een tiran die de mensheid onderdrukt.

De rituele praktijk varieert sterk. Sommige theïstische satanisten werken met traditionele ceremoniële magie, anderen met meditatie en visualisatie, weer anderen met goetia (het aanroepen van demonen uit grimoires als de Ars Goetia).

Diversiteit binnen de stroming

Theïstisch satanisme kent vele subvarianten. Sommige beoefenaars identificeren Satan met de Sumerische god Enki, anderen met de Egyptische god Set, weer anderen met de gnostische Lucifer. Er zijn monotheïstische theïstische satanisten (die alleen Satan vereren) en polytheïstische (die een heel pantheon van demonen erkennen). Deze diversiteit maakt het onmogelijk om 'het' theïstisch satanisme als één ding te beschrijven.

Een hedendaagse organisatie binnen deze stroming is The Satanic Church. Lees het afzonderlijke profiel voor haar publieke zelfbeschrijving en de verwijzing naar haar officiële website.