Oorsprong in Zweden
Anti-kosmisch satanisme ontstond in de jaren negentig in Zweden, rond de Misanthropic Luciferian Order (MLO), die later werd omgedoopt tot de Temple of the Black Light (TotBL). De beweging groeide op in de Scandinavische black-metalscene en deelde leden met bands als Dissection, Watain en andere.
Chaos-gnosticisme
De filosofische kern van anti-kosmisch satanisme is het chaos-gnosticisme: het geloof dat de materiële kosmos een gevangenis is, geschapen door een valse, tirannieke god (de Demiurg). De ware goddelijke kracht — Chaos — bestaat buiten en vóór de kosmos. Het doel van de beoefenaar is de bevrijding van de goddelijke vonk die in ieder mens gevangen zit, door de banden met de kosmische orde te verbreken.
Dit verschilt van regulier gnosticisme doordat anti-kosmische satanisten de vernietiging van de kosmos niet als metafoor beschouwen, maar als letterlijk doel — althans op spiritueel niveau.
Liber Azerate
Het centrale geschrift van de MLO/TotBL is de Liber Azerate, een uitgebreid magisch en filosofisch werk dat de anti-kosmische theologie uiteenzet. Het boek beschrijft elf 'anti-kosmische goden' en biedt rituelen en meditaties voor de beoefenaar. De Liber Azerate is nooit officieel gepubliceerd en circuleert voornamelijk in digitale vorm.
Connectie met black metal
Anti-kosmisch satanisme is onlosmakelijk verbonden met de Scandinavische black-metalscene. Jon Nödtveidt, frontman van de band Dissection en prominent lid van de MLO, werd in 1997 veroordeeld voor medeplichtigheid aan moord. Na zijn vrijlating in 2004 nam hij een nieuw album op en pleegde in 2006 zelfmoord in een rituele setting. Deze gebeurtenissen illustreren de extreme ernst waarmee sommige aanhangers de anti-kosmische filosofie benaderen.
Huidige status
De Temple of the Black Light is als organisatie grotendeels inactief of ondergronds. De ideeën leven echter voort in kleinere groepen en in de black-metalcultuur. Academici als Per Linjamaa (Universiteit van Lund) hebben de beweging bestudeerd als een van de meest radicale vormen van hedendaags satanisme.